
Dạy clarify requirement bằng một cây bút chì và hai phút
Ngày 12/08 vừa rồi mình đứng một buổi training nội bộ cho 24 bạn vừa vào GreenNode theo chương trình Internship Program 2026. Chủ đề: Requirement Clarifica...
Sep 2026
✍️ Hana · 🗓️ Tháng 9/2026 📚 Series: Mindset 🔢 Order: 1
Nhóm 1 chụp cùng trainer Richard Chang bên tấm poster brainstorm tại AI Innovation & Efficiency Workshop của VNG
Hai buổi gần đây mình đều đứng lớp. Lần này thì ngược lại: VNG mở AI Innovation & Efficiency Workshop, trainer là anh Richard Chang từ Tencent Academy, và mình là học viên.
Slide warm-up đã hơi khác thường rồi. Tên nó là "make your role real". Mỗi người 60 giây, nói ba thứ: tên mình, việc mình thật sự làm, và thứ mình muốn mang về hôm nay. Bên dưới có một dòng ghi chú nhỏ: describe the work, not your title.
Câu mẫu để điền là "I'm ___. I work on ___. Today I want to learn / solve ___."
Nói chức danh thì dễ. Senior BA, xong. Nhưng "việc mình thật sự làm" thì phải nghĩ, mà nghĩ xong lại thấy nó không trùng khít với chức danh cho lắm. Ngay ở phút đầu tiên buổi học đã bắt mọi người bỏ nhãn xuống rồi.
Hana ngồi làm bài tập cá nhân tại workshop, áo GreenNode, sổ tay và canvas trên bàn
Nhóm mình là nhóm 1. Bảy người, đủ vai: BA, dev, QC, mấy anh từ team khác.
Phần brainstorm ra một tấm giấy A0 kín sticky note, chia thành sáu hướng:
Hướng thứ nhất là TDD, với bốn usecase AI hỗ trợ chạy dọc quy trình - AI viết PRD, AI làm mockup theo design system, AI viết code, AI viết test script. Mỗi usecase ghi rõ ai là người dùng: BA, BA, dev, QC. Có cả chuyện AI đọc PRD trên Redmine qua MCP rồi tự cập nhật task.
Năm hướng còn lại: tự động tạo ticket cấp phát thiết bị, onboarding nhân viên mới, dev tự viết PRD, tóm tắt PRD cho team đọc, và trích xuất dữ liệu từ tài liệu như CV với JD.
Nhìn tấm giấy lúc đó thì thấy đã. Ai cũng có ý, ý nào cũng hợp lý. Vấn đề là sáu hướng thì không làm được cái nào.
Slide tiếp theo là một ma trận 2x2 quen thuộc với dân làm sản phẩm: business value nằm trục dọc, implementation feasibility nằm trục ngang. Bốn ô: do it now, watch zone, runway zone, park it.
Nhóm mình chấm từng ý lên đó rồi chốt một cái: Job Fit Scoring Agent. Bài toán chấm điểm CV so với JD cho HR.
Ba pain point nhóm ghi ra là ba thứ rất đời: review và chọn CV tốn quá nhiều thời gian, việc chấm nghiêng về cảm tính chứ không dựa trên dữ liệu, và mỗi lần đổi level hay đổi vị trí là phải lọc lại từ đầu.
Sau khi chọn xong scenario, slide bật lên một khung có tên "turn one scenario into a testable MVP". Bảy ô, và mấy ô trong đó khó hơn mình tưởng:
MVP scope: Must tối đa 2, Should tối đa 1, Could tối đa 1. Đúng bốn dòng cho cả cái MVP.
Success metrics: ít nhất hai chỉ số đo được, và ghi kèm hai chữ "no adjectives".
Data & compliance: dữ liệu gì, dữ liệu nào không được rời khỏi VNG, dùng AI tool nào.
Next actions: ba hành động, mỗi hành động một người chịu trách nhiệm và một deadline, trong đó hành động đầu tiên phải làm được ngay tuần sau.
Dưới cùng slide có một dòng chữ đỏ: no empty boxes, a good MVP is small enough to start and clear enough to measure.
Và đây là chỗ đáng nói nhất. Tờ giấy MVP của nhóm mình cuối buổi nhìn khá xấu, vì chữ bị gạch nhiều hơn chữ được giữ. Ô Must have ban đầu nhóm viết "choosing model LLM", nghĩ một lúc rồi gạch đi, thay bằng "JDs skill to extract criterion". Ô Should have cũng gạch một lần, từ "scoring" thành "scoring skill".
Chọn model nghe có vẻ quan trọng, nhưng nó không phải thứ chặn mình khởi động tuần sau. Trích được tiêu chí từ JD mới là thứ đó.
Phần pitch chia đúng nhịp: 1 phút cho scenario và vì sao nó đáng làm, 1 phút cho ba pain point cộng giải pháp AI, 2 phút cho MVP với metrics, deployment và data, 1 phút cuối cho next action và chỗ cần hỗ trợ.
Slide ghi thẳng: ở phút thứ 5 sẽ nghe nhắc "30 giây", tới 5:30 là dừng, không nói tiếp.
Cái luật cắt cứng đó làm mọi người phải quyết định trước xem bỏ gì. Ai định kể lể phần bối cảnh cho hay là hết giờ ở phần metrics.
Nhóm nhận quà cùng trainer Richard Chang tại sảnh VNG Campus
Cuối buổi, anh Richard chọn nhóm mình là nhóm làm tốt nhất, dựa trên các hoạt động cả ngày.
Chuyện làm mình nghĩ nhiều là buổi sáng nhóm nào cũng đầy sticky note. Ý tưởng không phải thứ khan hiếm trong một phòng toàn dân làm sản phẩm. Thứ khan hiếm là tới cuối ngày còn giữ lại được đúng một việc đủ nhỏ để bắt đầu và đủ rõ để đo.
Nhóm mình không thắng vì nghĩ ra nhiều hơn. Thắng vì gạch nhiều hơn.
Hana cầm tờ 30-day Personal Action Canvas đã điền tại workshop
Thứ mình mang về không phải slide, mà là một tờ A4 tên là 30-day Personal Action Canvas. Bảy ô, điền tay, và nó hỏi những câu rất khó né:
MVP nhóm mình cam kết là gì. Vai của mình trong đó là gì - mình ghi BA. Tuần 1 mình sẽ đích thân làm gì, phải cụ thể và kiểm chứng được. Tuần 2 đến 4 cần kéo ai vào. Một thứ đang chặn mình. Và ô cuối: sau 30 ngày mình báo tiến độ cho ai.
Ô tuần 1 mình viết: draft PRD định nghĩa bộ tiêu chí chấm điểm, kèm success metrics có ngưỡng cụ thể là latency dưới 15 giây và sai lệch điểm trong khoảng ±5.
Ô blocker mình viết thật luôn: cần CV ẩn danh và JD có cấu trúc để test, mà cái này vướng chính sách bảo mật dữ liệu.
Ô cuối cùng mình điền tên line manager của mình.
Đọc lại tờ giấy đó mình thấy quen. Nó chính là bản sync 2 tuần một lần mình vẫn tự gửi sếp bao năm nay, chỉ khác là lần này workshop bắt cả phòng viết ra tại chỗ, không ai trốn được.
Đi làm lâu rồi mình quen với việc brainstorm thưởng cho người nghĩ ra nhiều. Cái khung của buổi này thì ngược: nó thưởng cho người dám bỏ bớt.
Hai chữ "no adjectives" ở ô success metrics là thứ ngắn nhất mà mình thấy đúng nhất hôm đó. Viết "nhanh hơn, chính xác hơn" thì dễ và nghe cũng ổn trong một buổi pitch. Viết "latency dưới 15 giây" thì phải biết mình đang nói về cái gì, và một tháng sau có người đối chiếu được.
Buổi trước mình đứng lớp dạy các bạn intern cách hỏi cho rõ yêu cầu. Buổi này mình ngồi dưới, và bị bắt làm đúng cái mình hay dạy: định nghĩa cho rõ thế nào là xong, đo bằng gì.
Ngồi ghế nào cũng vậy thôi, phần khó vẫn nằm ở chỗ đó.
Trong một phòng đầy người giỏi, ý tưởng không hiếm. Hiếm là tới cuối ngày còn dám giữ lại đúng một việc, đủ nhỏ để bắt đầu tuần sau và đủ rõ để một tháng sau có người đối chiếu được.
Cái ý tưởng gần nhất bạn tâm đắc trong một buổi brainstorm - tuần sau đó bạn có làm được bước đầu tiên nào của nó không?

Ngày 12/08 vừa rồi mình đứng một buổi training nội bộ cho 24 bạn vừa vào GreenNode theo chương trình Internship Program 2026. Chủ đề: Requirement Clarifica...

Tối thứ Năm 23/07/2026, mình chia sẻ ở một buổi talkshow do BAC tổ chức, tên là BA × AI × MCP - Chuyển mình trước làn sóng AI Agent. Một tiếng, trên Zoom, ...

Cách đây mấy tuần, có bạn BA mới vào nghề đang làm bài toán onboarding partner cho một platform ecommerce. Bạn vẽ một cái BPMN 10 bước - hai swimlane, part...